Sức khỏe xương khớp đóng vai trò quan trọng trong khả năng vận động và chất lượng cuộc sống hằng ngày. Khi khớp bị đau, khô, cứng hoặc thoái hóa, người bệnh có thể gặp khó khăn trong việc đi lại, leo cầu thang, đứng lên ngồi xuống hoặc thực hiện các hoạt động sinh hoạt thông thường.
Trong y học hiện đại, chăm sóc khớp không chỉ tập trung vào việc giảm đau tạm thời mà còn hướng đến kế hoạch tổng thể, bao gồm thay đổi lối sống, tập luyện phù hợp, vật lý trị liệu, kiểm soát cân nặng, sử dụng thuốc hoặc các phương pháp hỗ trợ theo chỉ định của bác sĩ.
Vì sao cần chăm sóc khớp đúng cách?
Khớp là nơi tiếp nối giữa các xương, cho phép cơ thể thực hiện các chuyển động linh hoạt. Bên trong khớp có sụn khớp và dịch khớp giúp giảm ma sát, hấp thụ lực và bảo vệ bề mặt xương khi vận động.
Khi quá trình lão hóa, chấn thương, thừa cân hoặc thoái hóa khớp xảy ra, cấu trúc khớp có thể bị ảnh hưởng. Người bệnh thường gặp các biểu hiện như đau, cứng khớp, giảm linh hoạt và khó vận động. Theo NIAMS, người bị thoái hóa khớp thường có triệu chứng đau và cứng khớp sau khi nghỉ ngơi hoặc không hoạt động trong một thời gian.
1. Thăm khám chuyên khoa cơ xương khớp
Thăm khám là bước đầu tiên và quan trọng khi xuất hiện các triệu chứng bất thường như đau khớp kéo dài, sưng, nóng, cứng khớp, tiếng lạo xạo đi kèm đau hoặc giảm khả năng vận động.
Thông qua thăm khám lâm sàng và các phương pháp chẩn đoán phù hợp, bác sĩ có thể đánh giá nguyên nhân, mức độ tổn thương và đưa ra hướng chăm sóc phù hợp. Người bệnh không nên tự ý dùng thuốc, tự tiêm hoặc sử dụng các sản phẩm hỗ trợ khi chưa được tư vấn chuyên môn.
2. Tập luyện phù hợp và duy trì vận động
Vận động đúng cách giúp duy trì độ linh hoạt của khớp, tăng sức mạnh cơ quanh khớp và hỗ trợ khả năng giữ thăng bằng. Với người có vấn đề về khớp, các bài tập thường được khuyến nghị là bài tập nhẹ, ít gây áp lực như đi bộ vừa sức, đạp xe chậm, bơi lội, yoga nhẹ hoặc các bài tập phục hồi chức năng theo hướng dẫn.
Mayo Clinic cho biết chuyên gia vật lý trị liệu có thể hướng dẫn các bài tập giúp tăng cường cơ quanh khớp, cải thiện độ linh hoạt và giảm đau.
Tuy nhiên, người bệnh cần tránh tập quá sức, tránh động tác gây đau tăng lên và nên lựa chọn cường độ phù hợp với tình trạng thực tế.
3. Kiểm soát cân nặng
Cân nặng dư thừa làm tăng áp lực lên các khớp chịu tải như khớp gối, khớp háng và cột sống thắt lưng. Vì vậy, kiểm soát cân nặng là một trong những yếu tố quan trọng trong chăm sóc xương khớp, đặc biệt với người bị đau khớp gối hoặc thoái hóa khớp.
Một tổng quan về các hướng dẫn thực hành lâm sàng cho thấy giảm cân thường được khuyến nghị cho người thừa cân hoặc béo phì bị thoái hóa khớp gối và khớp háng; nhiều hướng dẫn cũng khuyến nghị kết hợp chế độ ăn và tập luyện.
4. Vật lý trị liệu và phục hồi chức năng
Vật lý trị liệu giúp người bệnh cải thiện sức cơ, tầm vận động, tư thế và khả năng thực hiện các hoạt động hằng ngày. Tùy tình trạng cụ thể, chuyên gia có thể hướng dẫn các bài tập kéo giãn, tăng sức mạnh cơ, cân bằng hoặc sử dụng các phương pháp hỗ trợ giảm đau.
Đây là phương pháp có vai trò quan trọng trong chăm sóc khớp lâu dài, nhất là với người bị hạn chế vận động, phục hồi sau chấn thương hoặc có dấu hiệu thoái hóa khớp.
5. Điều chỉnh thói quen sinh hoạt
Một số thói quen hằng ngày có thể làm khớp chịu áp lực nhiều hơn. Người có vấn đề xương khớp nên chú ý:
- Hạn chế ngồi xổm, leo cầu thang nhiều hoặc đứng quá lâu.
- Tránh mang vác nặng sai tư thế.
- Sử dụng giày dép phù hợp, có độ nâng đỡ tốt.
- Nghỉ ngơi hợp lý sau khi vận động.
- Bố trí không gian sống an toàn, hạn chế trơn trượt.
Những thay đổi nhỏ trong sinh hoạt có thể giúp giảm áp lực lên khớp và hỗ trợ duy trì vận động ổn định hơn.
6. Sử dụng thuốc theo chỉ định
Trong một số trường hợp, bác sĩ có thể chỉ định thuốc giảm đau, thuốc kháng viêm hoặc các phương pháp kiểm soát triệu chứng phù hợp. Việc dùng thuốc cần tuân thủ đúng liều lượng, thời gian và hướng dẫn của nhân viên y tế, đặc biệt với người có bệnh nền về dạ dày, gan, thận, tim mạch hoặc đang sử dụng nhiều loại thuốc khác.
Người bệnh không nên tự ý dùng thuốc kéo dài vì có thể gây tác dụng phụ hoặc che lấp triệu chứng khiến việc điều trị nguyên nhân bị chậm trễ.
7. Tiêm nội khớp trong một số trường hợp phù hợp
Tiêm nội khớp là phương pháp được bác sĩ cân nhắc trong một số tình trạng nhất định, tùy mức độ đau, tình trạng khớp và đáp ứng với các phương pháp chăm sóc trước đó. Một số sản phẩm tiêm nội khớp có chứa Hyaluronic Acid hoặc Sodium Hyaluronate, hoạt chất có đặc tính tương tự thành phần tự nhiên trong dịch khớp.
Theo Mayo Clinic, hyaluronic acid injection được sử dụng cho đau khớp gối do thoái hóa khớp ở những người đã dùng thuốc giảm đau hoặc các phương pháp khác nhưng chưa đáp ứng tốt; hoạt chất này có thể hoạt động như chất bôi trơn và hấp thụ lực trong khớp.
Tuy nhiên, hiệu quả có thể khác nhau tùy từng người và cần được bác sĩ chỉ định. Người bệnh không nên tự ý tiêm hoặc sử dụng sản phẩm tiêm nội khớp tại nhà.
8. Chăm sóc dinh dưỡng hỗ trợ sức khỏe khớp
Chế độ ăn uống cân bằng giúp hỗ trợ sức khỏe tổng thể và duy trì cân nặng hợp lý. Người có vấn đề xương khớp nên ưu tiên thực phẩm giàu protein chất lượng, rau xanh, trái cây, ngũ cốc nguyên hạt, chất béo tốt và uống đủ nước.
Bên cạnh đó, nên hạn chế thực phẩm nhiều đường, nhiều chất béo bão hòa, rượu bia và chế độ ăn gây tăng cân nhanh. Với các sản phẩm bổ sung, người dùng nên hỏi ý kiến bác sĩ nếu đang có bệnh nền hoặc dùng thuốc điều trị.
Vai trò của Secjoint trong chăm sóc khớp hiện đại
Secjoint là dòng sản phẩm gel tiêm nội khớp với thành phần Gel-B Sodium Hyaluronate, được phát triển nhằm hỗ trợ bổ sung dịch khớp, bôi trơn bề mặt sụn khớp và cải thiện khả năng vận động.
Trong chăm sóc xương khớp hiện đại, Secjoint phù hợp cho các đơn vị y tế, phòng khám và chuyên gia cơ xương khớp, góp phần mang đến giải pháp hỗ trợ vận động linh hoạt, chuyên nghiệp và đáng tin cậy.
Kết luận
Chăm sóc khớp trong y học hiện đại là sự kết hợp của nhiều phương pháp, từ thăm khám chuyên khoa, tập luyện phù hợp, kiểm soát cân nặng, vật lý trị liệu, điều chỉnh thói quen sinh hoạt đến các phương pháp hỗ trợ theo chỉ định bác sĩ.
Việc lựa chọn phương pháp phù hợp cần dựa trên tình trạng cụ thể của từng người. Khi có dấu hiệu đau, cứng khớp hoặc giảm vận động kéo dài, người bệnh nên thăm khám sớm để được tư vấn và xây dựng kế hoạch chăm sóc an toàn, hiệu quả.
